Het raadsel rond de live-opname van Minden na 46 jaar opgelost

Na 46 jaar is het raadsel van de ‘Zür Grille bootleg‘, met de live-opname van het optreden in Minden, opgelost. Nadat oud-roadie Cees Roos een groot aantal van de in zijn bezit zijnde live-opnames van Earth and Fire via YouTube beschikbaar had gesteld, meldde de maker ervan zich in maart 2020. Het was op de kop af 46 jaar na het Duitse optreden. Het levensverhaal van Hermann Braunschmidt maakt veel duidelijk.

Als Hermann op ons verzoek iets meer over de achtergronden van de opname vertelt, beschrijft hij eerst zijn jeugd en zijn muzikale interesses. “Mijn eerste single was ‘I’m a Believer’ van The Monkees uit 1966. Ik luisterde in die tijd veel naar British Forces Broadcasting Service (BFBS), voornamelijk omdat de Duitse radio amper popmuziek draaide. Later werd dit Radio Luxembourg en Radio Noordzee.” Het eerste rockconcert dat hij bijwoonde was op 10 april 1972 van de Nederlandse band Ekseption. Hij werd weggeblazen door het volume, het geluid, het optreden van Rick van der Linden en de overheersing van het Hammondorgel. Daar ligt ook de oorsprong van zijn voorliefde voor bands waar het Hammondorgel een prominente plek in de muziek heeft. Hij luisterde in die tijd veel naar Emerson, Lake & Palmer, Deep Purple, Procol Harum, Uriha Heep en Nektar. “Ik hield niet van Hendrix, Led Zeppelin, Black Sabbath en al die andere gitaarbands. De muziek moest een orgel of ten minste een Rhodes piano bevatten.”

De overweldigende ervaring bij Ekseption was voor hem de aanleiding om liveoptredens vast te gaan leggen. Hij wilde die opwindende muzikale momenten voor altijd vasthouden. In oktober 1972 nam hij zijn eerste concert op. Het was een optreden van de Duitse psychedelische band Virus. Hermann was toen al zeer Hifi-georiënteerd en gebruikte een draagbare tape-recorder. Een opname moest voor hem het origineel zo dicht mogelijk benaderen. Hij had een hekel aan cassettebandjes. “In die tijd was de band Nektar mijn favoriet. De opname die ik op 30 mei 1974 van die band maakte, is een klassieker onder de Nektar-fans.” Hoe enthousiast en ondernemend hij op muziekgebied was blijkt uit het feit dat hij in die tijd zelfs een concert organiseerde. Het was in de Doppelaula in Minden, met zo’n 500 bezoekers. Voor Amnesty International.


Toegangsbewijs optreden Minden Duitsland op donderdag 21 maart 1974.
Toegangsbewijs optreden Minden, Duitsland

Weer eens terugluisterend snapte Hermann in eerste instantie niet goed waarom de opname van Earth and Fire in Minden kwalitatief zoveel minder is dan alle opnames die hij ervoor en erna maakte. De opname van Earth and Fire werd gemaakt met een draagbare Telefunken taperecorder met een losse microfoon. Hij is er zelf na al die jaren nog wat verbaasd over, want normaal gebruikte hij een Sony TC 377 in een beschermende houten doos, 50 meter kabel (van de grasmaaier van zijn ouders), microfoonstandaards etc. Samen met een vriend sjouwde hij dat allemaal 5 kilometer te voet vanaf zijn huis naar het zaaltje Zür Grille of de Doppelaula. Toen hij die vriend recent sprak en naar het optreden vroeg, wist die vriend niet waar hij het over had. “Hij had totaal geen herinneringen aan het optreden, zelfs niet het decolleté van Jerney. Dus hij is er niet geweest.” Hermann vermoedt dat die vriend op het laatste moment niet mee kon en dat hij uit nood over moest gaan op de draagbare Telefunken taperecorder omdat hij niet in zijn eentje de andere opnameapparatuur kon dragen. De Telefunken taperecorder had hij overigens van een leraar geleend.

Hij was in die tijd gek op de muziek van Earth and Fire. Zijn vriendin had het album ‘Atlantis’ waar ze samen uren naar luisterden. Hermann zegt over het optreden: “Het concert was ‘pure heaven’, fantastisch geluid, vier witte Altec ‘Voice of the Theatre’ speakers aan elke kant van het podium. Het eerste deel Atlantis/In the Mountains was ‘mind blowing’. Zo veel beter dan op de LP.” Dit bleef zijn verdere leven een favoriet. Naast ‘From the End Till the Beginning’ en ‘Storm and Thunder’. De hits ‘Memories’ en ‘Maybe to Morrow Maybe Tonight’ vond hij ook erg goed gespeeld tijdens het optreden. “De muziek, het geluid, de verlichting en het decolleté van Jerney maakten het die nacht tot een van de meest onvergetelijke concerten van mijn leven.”

Na zijn middelbare school kwam Hermann, hoe kan het ook bijna anders, in de Hifi-business terecht. Hij was daarin vanaf 1984 zelfstandig ondernemer. Totdat begin jaren negentig de omzet in de Hifi kelderde en hij wat anders ging doen. Hij legde zich toe op het omzetten van opnames van analoog naar digitaal. Hij deed dit voor een Duits label genaamd Garden of Delights. Het label bestaat nog steeds en verzamelt en herstelt opnames van progressieve rock en zet dat op CD zodat liefhebbers er alsnog van kunnen genieten. Hermann was een van de eerste gebruikers van de CD-brander en zijn live-opname van Earth and Fire was een van de eerste live-opnames die hij op CD brandde. Niet voor commercieel gewin, maar om het met andere liefhebbers uit te wisselen. In die tijd ruilde hij CD’s met een Nektar-fan uit Amerika. De fan had een enorme hoeveelheid cassettebandjes met live-opnames van Nektar. De Amerikaan gaf Hermann de live-muziek en in ruil daarvoor gaf Hermann de opnames terug op CD. Hij denkt dat een vriend van die Nektar-fan de sleutelfiguur moet zijn geweest in het verspreiden van zijn live-opname naar Japan. Maar harde bewijzen heeft hij daar niet voor. Hij vindt het ook niet nodig om dit te achterhalen, hij heeft al jaren geen contact meer met die mannen.

Hermann was altijd op zoek naar andere live-opnames van Earth and Fire uit begin jaren zeventig. Daarvoor heeft hij eind jaren negentig ook nog contact gehad met enkele Earth and Fire fans in Nederland. Zo vernam hij dat zijn unieke live-opname van Minden inmiddels als bootleg in Japan was uitgegeven. Hermann was wel enigszins teleurgesteld toen hij ontdekte dat zijn opname zonder zijn toestemming gebruikt was. Al was die ervaring niet nieuw voor hem, dat had hij al eerder meegemaakt met andere live-opnames. Het geeft alleen maar aan hoe uniek het was dat hij in die tijd zulke professionele opnames maakte.

Na 1975 verloor hij zijn interesse in Earth and Fire, hij kon de commerciële kant die de band opging minder waarderen. Hij denkt dat hij ze in de Weekendtijd in Berlijn nog een keer heeft zien optreden bij de Radiotentoonstelling. Of, mijmert hij, misschien heeft hij dat verzonnen toen hij over het blauwe leren pak van Jerney droomde.

Tot slot vertelt hij dat hij vanaf begin jaren negentig tot 2013 de belangrijkste Procol Harum geluidsarchivaris was. Tegenwoordig gaat hij naar concerten zonder bepakt en bezakt te zijn met opname- apparatuur en microfoons. Wat een compleet nieuwe ervaring voor hem is. Toch heeft hij soms nog wel eens spijt zijn apparatuur niet bij zich te hebben. Zo zag hij eind vorig jaar NEXT OF KIN in de Boerderij in Zoetermeer waar hij achteraf toch graag een opname van had willen hebben… Eens een liefhebber, altijd een liefhebber.


Recensie optreden Earth and Fire in Minden

Een aantal bijzonderheden over het optreden in Minden:

Van de opname van Hermann Braunschmidt is de Japanse Bootleg gemaakt. Op de CD staat dat de opname in München is gemaakt. Dit is duidelijk door de onwetende derde fout aan de Japanse label doorgegeven. Het concert was in het minder bekende Minden.


De bootleg (Die Harikiri, 300 exemplaren) bevat slechts een deel van het concert. Hermann heeft zijn opname nooit ingekort. Hij vermoedt dat dit door het Japanse label is gedaan om het op de CD te laten passen.


Grille is een zaal in Minden. Er konden toen ongeveer 700 à 800 man in die zaal. De zaal bestaat niet meer. Het is in 2008 afgebroken. [update 25 juli 2020]

Foto van het café Grille in Minden.
Het café Grille in 1974 waar het optreden in Minden plaats vond.
Foto Hermann Braunschmidt.

Hoewel Gifhorn in de naaste omgeving ligt, is Hermann daar niet geweest en dus ook niet verantwoordelijk voor die live-opname. Onbekend is wie dat wel is. Wie weet komen we daar ook ooit nog achter.


Op de site guitars101.com staat de bootleg-CD als een ‘semi official bootleg’ vermeld. Er wordt zelfs gesuggereerd dat het uitstekende geluid afkomstig is van het ‘soundboard’ van de geluidstechnicus van de band. Alsof de band zelf achter de opname zou zitten. Nu we het verhaal van Hermann kennen, kunnen we deze complottheorie gelukkig naar het rijk der fabelen verwijzen.

Veel dank aan Hermann Braunschmidt voor het delen van zijn herinneringen.

Waar was dat ene optreden van Earth and Fire ook weer?

Als je de optredens van de band door de jaren heen bekijkt, duizelt het je soms. Vooral in de beginjaren kon het vijftal de ene dag in Duitsland, de volgende dag in Zeeland en de dag erna weer in Duitsland op het podium staan. Een echt toerende band dus. Dat zijn niet alleen zoete herinneringen voor de bandleden zelf, maar ook voor al diegenen die de optredens bijwoonden. De fans dus. En die zoete herinneringen zijn er zeker! Regelmatig krijgen we de vraag of wij weten wanneer de band optrad in een bepaalde dancing ergens in de jaren zeventig…

Goed nieuws! Vanaf nu kan iedereen het zelf opzoeken. We zijn namelijk de archieven ingedoken en hebben al die optredens in kaart gebracht en de gegevens per jaar gebundeld. Uiteraard realiseren we ons dat de lijst bij lange na niet compleet is. Want als je bedenkt dat de band in de succesjaren zo’n 150x per jaar op de podium stond, mist er vast nog wel wat. Dus, staat nou dat ene optreden waar jij zoveel goede herinneringen aan hebt er niet bij, dan horen we dat graag! E-mail ons de datum en plaats en we voegen jouw optreden(s) toe. Zo maken we het overzicht met z’n allen compleet.

Voor nu hebben we ons beperkt tot de optredens tot en met het jaar 1983, maar alles wat bekend is van de nieuwere samenstellingen vullen we in de loop van dit jaar aan. Net als de optredens van Opus Gainfull, de voorloper van Earth and Fire.

Voor een serie over bijzondere optredens zijn we nog op zoek naar verhalen. Heb jij iets bijzonders meegemaakt tijdens een van de optredens? Laat het ons weten. Binnenkort lichten we wat bijzondere live-optredens uit en maken we een bloemlezing van jullie ervaringen.

Je vindt het overzicht onder ‘optredens‘ in het menu.


Ko van den Broek maakte een mooi overzicht van affiches, toegangsbewijzen en advertenties van optredens van Earth and Fire door de jaren heen.


Chris Koerts live.

“Ik bediende de volgspot. Als ik dacht dat een nummer afgelopen was, dan ging Chris vaak door met de solo. Met name bij een nummer als ‘Fun’ kon hij helemaal uit z’n dak gaan. Hij was dan heel sfeerbepalend.”

Cees Roos in ‘Earth and Fire, de biografie 1969 – 1983

‘Earth and Fire – Golden Years’ limited edition op vinyl

UPDATE: de release van het album is uitgesteld. Vermoedelijke releasedatum is nu 12 juni 2020.

Binnenkort verkrijgbaar: ‘Earth and Fire – Golden Years’, een dubbelalbum in beperkte oplage op vinyl. Deze limited edition wordt uitgegeven door Music on Vinyl, een Nederlands vinyl platenlabel dat zich sinds 2009 specialiseert in het uitbrengen van populaire albums op vinyl.

Het bijzondere aan deze uitgave is dat er maar 1.000 exemplaren van worden uitgegeven. Elk album is genummerd en het vinyl is rood transparant. het album bestaat uit 2 elpees in een klaphoes.

Een echte must-have voor de diehard fans. Qua uitgave dan, want als je de nummers bekijkt, is er weinig nieuws onder de zon. De eerste elpee bevat de singles van de band tot en met Fire of Love, waarbij opvalt dat 7,8th Avenue in het rijtje ontbreekt. Maar dat is al wel vaker gebeurd bij de verzamelaars. De tweede elpee bevat B-kantjes.

De releasedatum van het album is 27 maart 2020, maar je kunt het album al wel vast via pre-order bestellen. Meer informatie over deze unieke uitgave op de website van Music on Vinyl.

‘Westland-reggae’ Weekend al veertig jaar oud

Demo Weekend na 40 jaar ‘herontdekt’

Veertig jaar geleden voerde Weekend de hitlijsten aan. De ‘Westland-reggae’, zoals het nummer toen wat denigrerend werd genoemd, kwam begin november 1979 uit en stond al snel op nummer een. Met deze special over Weekend zetten we een monument op voor Gerard Koerts, geestelijk vader van het nummer. Hij maakt dit robijnen jubileum van zijn hitsong helaas niet meer mee; hij overleed begin dit jaar. Als extra’s voor de fans is de ‘herontdekte’ demo-versie van Weekend te downloaden.

Single Weekend uit 1979

Grootste hit
Je hoeft het pakkende intro op marimba maar te horen en je herkent Weekend meteen. De vondst van drummer Ab Tamboer om een marimba te gebruiken, maakt het nummer extra aantrekkelijk. Maar dat hij sowieso iets bijzonders had geschreven, had componist Gerard Koerts zelf al wel door. Hij geloofde zo sterk in het nummer dat hij de melodie en akkoorden al voor de repeteersessies onder zijn naam deponeerde bij Buma Stemra. En hij kreeg gelijk, Weekend werd de grootste hit van Earth and Fire.

“Ik voelde al direct aan dat het in al z’n eenvoud iets verduiveld magisch in zich had. Mensen reageerden er sterk op als ik het voorspeelde op gitaar. Mijn kinderen vonden het prachtig.” Gerard Koerts over het ontstaan van Weekend in ‘Earth and Fire: de biografie 1969 – 1983’

Een nieuwe start
Na het album Gate to Infinity was het stil geworden rond de band. Bassist Theo Hurts en drummer Ton van der Kleij hadden de band verlaten en het gerucht ging zelfs dat de band uit elkaar was en Jerney solo verder ging. Niets was minder waar. Bassist Bert Ruiter en drummer Ab Tamboer maakten, naast Chris en Gerard Koerts en Jerney Kaagman, het vijftal weer compleet en in deze nieuwe bezetting werkten ze aan nieuw materiaal.


Wist je dat…
… Gerard de muziek voor Weekend in zijn tuin in Zoeterwoude componeerde?
… hij de tekst van het nummer later in Frankrijk, in een dorp in de Haute-Savoie waar hij met zijn gezin logeerde, schreef?
… Weekend de dertiende single van de band is?
… Weekend in een maand tijd Goud werd?

Nieuwe nummers
Met de single 7,8th Avenue en het album Gate to Infinity was aan het platencontract met Polydor voldaan. Nieuwe ronde, nieuwe kansen. De nieuwe songs werden in de wintermaanden van 1978 gerepeteerd en later opgenomen in de Geronimo Sound Studio in Leiden. De apparatuur die voor de opnames werd gebruikt was een ITAM 1/2″ 8 sporenrecorder en een Revox A77, halfspoor 38cm/sec. voor de mix. De nummers werden door Chris en Gerard zelf uitgemixt.

Swingend
Na drie maanden van oefenen verscheen de band in 1979 weer in het Nederlandse zalencircuit. Ze deden een vijftal optredens door het land. De bekende nummers werden afgewisseld met vier nieuwe songs. Wat de fans opviel was dat de meeste nummers veel uitgebreider werden gespeeld dan voorheen en het nieuwe werk heel swingend was. Mede door de komst van Bert en Ab koos Earth and Fire voor een strak discogeluid en zwaaide het de oude rock ’n roll en jazzrock vaarwel. Al vonden sommige fans het jammer dat het symfonische kenmerk naar de achtergrond was geschoven.

“Eerst waren we commercieel met moeilijke muziek, nu werden we commercieel met gemakkelijke muziek.” Jerney Kaagman over de omslag van de muziek in 1979 in ‘Earth and Fire: de biografie 1969 – 1983’

De band tekent contract met Phonogram

Wisseling platenmaatschappij
In het voorjaar kreeg de band bezoek van platenmaatschappij Polydor en producer Jaap Eggermont. Die hoorden niets in de nieuwe nummers en lieten het afweten. Frits Hirschland zag wel iets in de demo’s en wist Phonogram warm te maken voor de band en peuterde een voorschot los. Dat voorschot was niet genoeg om een tijd de studio in te duiken, waarop de band, als eerste Nederlandse formatie, besloot een eigen productiemaatschappij op te richten en de investeringen voor een studioband deels zelf te bekostigen. Frans Mijts, een van de mede-investeerders naast de bandleden, Frits Hirschland en Gerrit-Jan Leenders, bood zijn Soundpush Studio in Blaricum aan voor de opnames.


Wist je dat…
… de nummers in de Soundpush Studio ‘s nachts werden opgenomen?
… ter ere van het tekenen van een nieuw platencontract met Phonogram barkeeper Jos Kortlevens van het Amsterdamse Marriot hotel zijn zogeheten Earth and Fire cocktail presenteerde?
… het album eerst ‘People Come and People Go’ zou gaan heten?
… Reality fills Fantasy officieel op 2 oktober 1979 in première ging op de VARA-dinsdag via Hilversum 3 bij Frits Spits?
… Jerney, Bert en Gerard in de studio waren om over het album te vertellen?
… de eerste persing van de single een tik bevatte en juist die persing naar de dj’s was gegaan?
… vooral Felix Meurders en Adje Roland de versie met de tik bleven draaien?

Fire of love of Weekend?
Op 14 september 1979 werd het contract tussen de band en de platenmaatschappij getekend. Vertigo (onderdeel van Phonogram) had de hoesjes voor de eerste single van Reality fills Fantasy al klaarliggen: Fire of Love. Maar van diverse kanten werden andere voorkeuren gehoord. Zo had de regie-assistente van Avro’s Toppop al laten weten voorkeur voor Weekend te hebben. De platenmaatschappij gooide het roer om en bracht Weekend als eerste single uit.

Iconisch blauw pak
Op 29 oktober 1979 stond de band in de tv-studio’s voor de overbekende opname van het muziekprogramma Toppop. Het programma van presentator Ad Visser was in die tijd ontzettend populair en het filmpje was iedere week wel op tv te zien. Weekend stond acht weken op de eerste plek van de Nationale Hitparade, de hitlijst die in Toppop werd uitgezonden. De opname is vooral zo bekend door het sensuele dansje dat Jerney maakt en het iconisch blauwe leren pak dat ze draagt. Het pak, ontworpen door Carla V., is nu als museumstuk te bewonderen in de popstudio van Beeld en Geluid in Hilversum.

Verkoopcijfers
Zoals de band begin jaren zeventig met hun eerste single Seasons de hitlijsten bestormde, zo luidde de band met Weekend de jaren zeventig uitbundig uit. Weekend stond 13 weken in de Nationale Top 40, waarvan 3 weken op nummer 1. Binnen een maand werden er in Nederland meer dan 100 duizend exemplaren verkocht, van de elpee ging in dezelfde maand meer dan 50 duizend exemplaren over de toonbank. Beide bereikten met gemak de platina status: 201 duizend singles en 150 duizend elpees. Ook in veel Europese landen haalde het nummer de eerste plaats in de hitlijsten.


Wist je dat…
… de band hun gouden en platina platen in het Schotse Blair Castle in schotse ruit ontvingen?
… het blauwe catsuit van Jerney gemaakt was door haar vriendin Carla van der Vorst?
… Jerney het pak nog aan heeft gehad toen ze voor Idols Weekend nog eens na jaren op de Idols-bühne bracht?
… het pak nu een museumstuk is?

De band ontvangt de Exportprijs uit handen van Neelie Kroes

Prijzen
Zowel Weekend als de band vielen flink in de prijzen. Op 29 februari 1980 kregen de bandleden voor Weekend en Reality fills Fantasy gouden en platina platen uitgereikt in het Schotse Blair Castle. In januari 1981 ontvingen ze de Exportprijs voor het best verkopende Nederlandse muzikale product in het buitenland. Ook kreeg de groep een Gouden Harp van Stichting Conamus en ging de band en zangeres Jerney Kaagman in de poppolls van 1980 er met de hoogste prijzen vandoor.

De bandleden ontvangen gouden en platina platen voor Weekend en Reality fills Fantasy

Covers
In de loop der jaren verschenen er verschillende covers van Weekend. Een greep hieruit zijn de covers van de Zweedse popgroep Chips, de Antwerpse groep De Strangers, de formatie Gry en de Duitse Conny Morin die er ‘Kein Mädchen für das Wochenende’ van maakte. In oktober 1988 verscheen de single Weekend Remix ’88 van Mark Hartman die meedeinde op de ware gouwe ouwe hausse. De remix verscheen op de cd ‘The Very Best of Earth & Fire’ uit 1988. In de jaren negentig brachten Kid Q en Scooter nog hun techno-covers uit en vorig jaar verscheen de, in een quasi R.E.M.-jasje, gestoken versie van het Belgische duo Wattmen.

Verantwoording
De ‘herontdekte’ demo van Weekend is afkomstig uit het archief van Cees Zwaal van Geronimo Sound Studio, waar Earth and Fire de demo’s voor Reality fills Fantasy opnam. Wij ontvingen het nummer weer via Fred Hermsen. De demo stellen we voor dit bijzondere jubileum van Weekend met goedkeuring van Ella Koerts-Hermsen, de vrouw van Gerard, beschikbaar. Verder is voor dit overzicht flink geput uit oude fanclubbladen en het boek Earth and Fire: de biografie 1969-1983 van Fred en Dick Hermsen.

50 jaar ‘Seasons’

Op 4 december 2019 was het 50 jaar geleden dat de eerste single van Earth and Fire uitkwam. Seasons werd gecomponeerd door George Kooymans van Golden Earring. Patrick Orriëns, verzamelaar van composities van Kooymans, maakte er een mooi overzicht over.

Zo aan het eind van het jaar vliegen de lijstjes je om de oren. Patrick Orriëns, groot verzamelaar van composities van George Kooymans, maakte een heel bijzonder lijstje met allerlei weetjes rond de single Seasons. Patrick verzamelt al zo’n 30 jaar alles rondom composities van George Kooymans. Zijn collectie omvat ruim 1.500 releases.

Iedereen denkt natuurlijk aan Radar Love als het gaat om een wereldhit, maar Patrick stelt dat George 5 ‘wereldhits’ heeft geschreven en Seasons daar een van is. De eerste single van Earth and Fire was namelijk een hele grote hit in Japan. Naast Radar Love en Seasons werden ook de nummers Dong dong diki digi dong, Back Home, Twilight Zone en Going to the Run grote hits in het buitenland.

Patrick heeft een website over Radar Love en van de andere nummers maakt hij boekwerkjes voor de 50e verjaardag. Je kunt het boekwerkje van Seasons hieronder downloaden.